جلسه حفاظت از منابع آب استان لرستان با حضور معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری لرستان و مدیران دستگاه‌های اجرایی مرتبط برگزار شد.
در ابتدای این جلسه رییس سازمان جهاد کشاورزی استان لرستان با تشریح چالش‌های بخش کشاورزی، اصلاح الگوی کشت را ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای تداوم تولید، حفظ منابع آب و افزایش بهره‌وری در بخش کشاورزی دانست و گفت: «اصلاح الگوی کشت، ضرورت امروز کشاورزی استان است و بدون اجرای آن، پایداری تولید و حفظ منابع پایه با چالش جدی مواجه خواهد شد».
نامدار صیادی با بیان این‌که عوامل طبیعی و انسانی در بروز این شرایط تأثیرگذارند، اظهار داشت: «تغییرات اقلیمی، کاهش بارندگی، کمبود منابع آب زیرزمینی و هم‌چنین عوامل انسانی نظیر برداشت بیش از حد از چاه‌ها و رودخانه‌ها، فشار مضاعفی بر منابع آبی استان وارد کرده است».
وی ادامه داد: «الگوی کشت فعلی دیگر پاسخ‌گوی شرایط کنونی نیست و اصلاح آن باید به یک برنامه عملی، منسجم و مستمر در سطح استان تبدیل شود».
به گفته وی، اصلاح الگوی کشت به معنای تنظیم نوع، مقدار و زمان کاشت محصولات به‌گونه‌ای است که مصرف آب کاهش یابد، سودآوری کشاورزان افزایش پیدا کند، پایداری منابع خاک و آب حفظ شود و امنیت غذایی استان نیز تقویت گردد.
رییس سازمان جهاد کشاورزی لرستان با اشاره به اقدامات انجام‌شده در راستای صرفه‌جویی در مصرف آب، تصرح کرد: «برای نخستین بار، طرح پایلوت کشت نخود در شهرستان دلفان در راستای رعایت اصل تناوب، تغییر تاریخ کاشت از بهار به پاییز و استفاده از آب سبز باران اجرا شد. هم‌چنین بیش از ۱۰۰۰ رول نوار تیپ به‌صورت رایگان برای توسعه روش‌های نوین آبیاری و کاهش مصرف آب توزیع شده است».
صیادی افزود: «تغییر تاریخ کاشت برخی محصولات ازجمله سیب‌زمینی برای استفاده بهتر از نزولات جوی در سطح ۱۰۰۰ هکتار، کاشت ۱۰۰ درصدی پیاز استان به‌صورت نشایی، اجرای کانال‌های آب‌بر به طول ۳۷ کیلومتر و برگزاری آموزش‌های تخصصی با موضوعاتی هم‌چون کشت گیاهان علوفه کم‌آب‌بر، رعایت تناوب زراعی، کشاورزی حفاظتی و ترویج سامانه‌های نوین آبیاری، ازجمله اقداماتی است که در سال‌های اخیر دنبال شده است».
صیادی با تأکید بر ضرورت همراهی کشاورزان و دستگاه‌های اجرایی در این مسیر خاطرنشان کرد: «مدیریت آب در کشاورزی، یک انتخاب نیست بلکه یک الزام راهبردی است و اگر امروز به‌صورت علمی و دقیق در اصلاح الگوی کشت و بهینه‌سازی مصرف آب اقدام نکنیم، در آینده با هزینه‌های بسیار سنگین‌تری در تولید و امنیت غذایی روبه‌رو خواهیم شد».
این مقام مسئول تاکید کرد: «سازمان جهاد کشاورزی استان با تمام ظرفیت کارشناسی و اجرایی خود آماده است تا در کنار کشاورزان، مسیر گذار به کشاورزی پایدار، کم‌آب‌بر و اقتصادی را هموار کند. این مسیر نیازمند هم‌افزایی، آموزش، حمایت و تصمیم‌گیری‌های دقیق و آینده‌نگرانه است».
همه کشاورزان باید از توزیع عادلانه آب بهره‌مند شوند
در ادامه، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری لرستان با اشاره به جایگاه قانونی این کارگروه، افزود: «رویکرد مدیریت ارشد استان این است که تمام دستگاه‌ها موظف هستند با استفاده از قوانین و ضوابط، مشکلی از مردم قانونمند و غیر زیاده‌خواه حل کنند».
مهدی مجیدی با تأکید بر نگاه یک‌پارچه استانی، تصریح کرد: «نگاه ما نگاه استانی است، نه شهرستانی. کشاورزی که در بالادست فعالیت می‌کند برای جهاد کشاورزی به همان اندازه ارزش دارد که کشاورز پایین‌دست کشاورزی می‌کند و همه باید به یک اندازه از مصوبات بهره‌مند شوند و متأسفانه به‌جهت زیاده‌طلبی برخی افراد متاسفانه این مهم مورد غفلت واقع می‌شود».
وی افزود: «باید با کسانی که باعث می‌شوند کشاورز پایین‌دست به حقش نرسد، برخورد شود. به‌خاطر همین مشکل و توزیع عادلانه اب، جلسات امسال را برگزار می‌کنیم».
معاون استاندار لرستان در خصوص امنیت غذایی و منابع آبی گفت: «امنیت غذایی و امنیت منابع آب، هر دو برای ما مهم هستند و باید به موازات هم پیش بروند. اگر یکی از دیگری جلو بیفتد، جامعه دچار بحران می‌شود. ما در سنوات گذشته شاهد چنین اتفاقاتی بوده‌ایم».
وی خاطرنشان کرد: «طرح الگوی کشت باید پاسخ‌گوی منابع آب باشد. مقرر شد در یک جلسه فنی با حضور سازمان جهاد کشاورزی و شرکت آب منطقه‌ای الگوی کشت را یک‌بار برای همیشه مورد بررسی دقیق و واقع‌بینانه قرار دهیم».
مجیدی با اشاره به شرایط ویژه کشور، تأکید کرد: «الان در شرایط خاصی هستیم. آب شرب برای ما حیاتی است و مشخص نیست در آینده چه سناریوی امنیتی و نظامی برای کشور پیش بیاید. لذا برای ما آب شرب اولویت درجه یک دارد و در درجه دوم کشاورزی قرار می‌گیرد».
این مقام مسئول ادامه داد: «اضافه‌برداشت‌ها، کشت در بستر رودخانه‌ها، موتور تلمبه‌ها و حفاری‌های غیرمجاز باعث می‌شود آب به کشاورز واقعی نرسد. باید با کسانی که زیاده‌خواهی و زیاده‌طلبی می‌کنند برخورد شود تا آب به آن کشاورز پایین‌دستی برسد که کشاورزی معیشتی می‌کند، نه تجاری. متأسفانه سال گذشته در جاهایی دیدیم که واقعاً حق مردم تضییع شد».
حفظ آرامش مناطق کشاورزی در گرو مدیریت عادلانه آب است
هم‌چنین در این نشیت فرماندار خرم‌آباد نیز بر ضرورت مدیریت تنش‌های آبی، مقابله با برداشت‌های غیرمجاز و اتخاذ تصمیمات عملی برای حمایت از کشاورزان تأکید کرد و گفت: «در برخی مناطق به‌ویژه در حوزه توزیع آب بین بخش‌های بیران‌شهر و زاغه، ضرورت دارد تصمیمات مؤثر و عملیاتی برای جلوگیری از بروز تنش‌های اجتماعی اتخاذ شود».
نورالدین درمنان با اشاره به فعالیت دلالان در حوزه اراضی کشاورزی افزود: «اجاره زمین‌های کشاورزی توسط واسطه‌ها و انجام کشت‌های خارج از الگوی مصوب، ازجمله مسائلی است که نیازمند نظارت و برخورد جدی دستگاه‌های مسئول است».
وی هم‌چنین بر لزوم مقابله با موتورپمپ‌های غیرمجاز و برداشت‌های خارج از ضابطه از منابع آبی تأکید کرد و گفت: «این موضوع علاوه‌بر کاهش بهره‌وری منابع آب، در سال‌های گذشته زمینه‌ساز بروز اختلافات و تنش‌های اجتماعی در برخی مناطق شده است».
درمنان با اشاره به ضرورت ایجاد مشوق‌های اقتصادی برای کشاورزان تصریح کرد: «در برخی موارد، تفاوت قیمت و زمان پرداخت مطالبات موجب کاهش انگیزه کشاورزان برای کشت محصولات راهبردی شده و لازم است برای رفع این چالش‌ها تدابیر مؤثری اتخاذ شود».
وی هم‌چنین بر توسعه کشت‌های جایگزین و اجرای برنامه‌های عملی برای مقابله با کشت‌های ممنوعه تأکید کرد و خواستار همکاری دستگاه‌های اجرایی در این زمینه شد».
فرماندار مرکز لرستان خاطرنشان کرد: «حل مسائل حوزه آب و کشاورزی نیازمند تصمیم‌گیری‌های کاربردی، هماهنگی بین دستگاه‌ها و توجه هم‌زمان به ابعاد فنی، اقتصادی و اجتماعی است»